<![CDATA[DAIVAGNA SAMAJ VAPI - All Blogs]]>Wed, 21 Aug 2024 15:32:35 +0530Weebly<![CDATA[તળેકર / માહુલકર / ચેઉલકર]]>Thu, 25 Oct 2012 09:06:02 GMThttp://www.daivagnasamajvapi.com/all-blogs/1
તળેકર /  માહુલકર / ચેઉલકર
 કુળ દેવી  :  મહાલક્ષ્મી માંતા                    સ્થળ  :  દહાણું
    
  ગૌત્ર   :  કશ્યપ                                     શાખા  :  વાજશનેય

    વેદ  :  યજુર્વેદ                                      સુત્ર  :  બૌધાયન
Index :                                                  સ્થળ અને મંદિર વિષે / ઈતિહાસ / ઉત્સવો / માન્યતા / વિશેષતા

             તળેકર, માહુલકર, અને ચેઉલકર કુટુંબ ના કુળદેવી એવા આઈ શ્રી મહાલક્ષ્મી માતાનું ભવ્ય અને સુંદર મંદિર મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના થાણે જીલ્લા ના દહાણું તાલુકાના વિવળવેઢ ગામે આવેલ છે. મહાલક્ષ્મી રેલ માર્ગ થી પણ જવાય છે, જેના માટે દહાણું રોડ સ્ટેશને ઉતરી ચારોટી નાકા તરફ જતા લગભગ ૨૬ કી.મી. ના અંતરે ને.હા.નં-૮ પાસે માતાજી નુ મંદિર આવેલ છે. (ચારોટી નાકા થી ગુજરાત તરફ જતા ડાબી બાજુએ
૩ કી.મી. ના અંતરે.) જયારે ગુજરાતના વાપી શહેરથી ને.હા.નં-૮ પર મુંબઈ તરફ જતા લગભગ 52 કી.મી. ના અંતરે આવેલ છે. 

              એમ માનવામાં આવે છે કે મૂળે કોલ્હાપુર (પ્રાચીન કરવીરપૂર) ની આદી શક્તિ એવા મહાલક્ષ્મી વિહાર કરતા થાણે જીલ્લાના ડુંગરો વચ્ચે આવેલ ટોંચ વાળા ડુંગર પર વનરાજી વચ્ચે આવી વસ્યા. જેને લગતી ઘણી દંત કથાઓ પણ સાંભળવા મળે છે. મંદિર ના થોડાજ અંતરે સૂર્યા નદી આવેલ છે, જેના પર નાનો ભીમ બંધ પણ આવેલ છે. 

              દહાણું મહાલક્ષ્મી માતા નુ મૂળ સ્થાન ટોંચ વાળા ડુંગર ઉપર આવેલ છે.ડુંગરનો દેખાવ દક્ષિણ ભારતીય મંદિરોના "ગોપુરમ" જેવો અલગજ દેખાઈ આવે છે. આ ડુંગર અને બાજુમાં આવેલ ઉંધા વાડકા જેવો ડુંગર સ્થાનીય લોકોમાં "ઉખળી અને મુશળ" (ખાંડણી અને ખાંડણીયું) તરીકે પણ ઓળખાય છે. જ્યાં જવા માટે દહાણું થી ચારોટી જતા દહાણું થી લગભગ ૧૮ કી.મી. એ આવેલ "વધવા" ગામમાંથી ગઢ (ડુંગર) પર જવા માટેનો રસ્ત્તો છે. ( મુખ્ય સડક પર
"ગઢ મહાલક્ષ્મી" નું બોર્ડ લાગેલ છે.)

              ડુંગર પર ના મંદિરે જવા માટે લગભગ ૯૦૦ પગથીયા ચઢવા પડે છે. ડુંગર ઉપર ૧૪૦૦ ફૂટ ની ઊંચાઇએ માતાજી નુ મંદિર આવેલ છે. આ દહાણું મહાલક્ષ્મી માતા ના મૂળ સ્થાનક માં સ્વચ્છ પાણી ના ઝરણા પણ આવેલ છે. મંદિર માં બહારની બાજુ એ વિવિધ દેવી-દેવતા ની સુંદર મૂર્તિઓ સ્થાપિત કરાઈ છે, જયારે માતા ના દર્શન કરવા માટે નાના ગોખલા વાટે બેસીને જવું પડે છે. ડુંગર પરના મંદિરની બહાર મોટો પરિસર છે અને બાજુમાંજ નવનિર્મિત ધર્મશાળાઓ પણ છે.
]]><![CDATA[ધોન્ડે  /  દૈવજ્ઞ]]>Thu, 25 Oct 2012 09:01:32 GMThttp://www.daivagnasamajvapi.com/all-blogs/dhonde-daivagna
ધોન્ડે  /  દૈવજ્ઞ
કુળ દેવી  :   વજ્રેશ્વરી માતા                           સ્થળ  :  વજ્રેશ્વરી
    
  ગૌત્ર   :  પરાશર                                      શાખા  :  શાકલ

           વેદ  :  ઋગ્વેદ                                        સુત્ર  :  આશ્વલાયન
Index :                                                         સ્થળ અને મંદિર વિષે / ઈતિહાસ / ઉત્સવો / માન્યતા / વિશેષતા

             ધોન્ડે અને દૈવજ્ઞ કુટુંબ ના કુળદેવી એવા શ્રી વજ્રેશ્વરીમાતા  નું ભવ્ય મંદિર મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના થાણે જીલ્લામાં આવેલ ભિવંડી તાલુકામાં "તાન્સા" નદી ને કાંઠે આવેલ વજ્રેશ્વરી ગામે સ્થાપિત છે. વજ્રેશ્વરી મંદિર વાપી થી લગભગ ૧૨૩ કી.મી. ના અંતરે વિરાર તરફ પર્વતમાળાઓ થી ઘેરાયેલ મદનગીરી નામક ટેકરી પર આવેલ છે.

             હાલ માં શ્રી વજ્રેસ્વરી યોગીની દેવી પબ્લિક ટ્રસ્ટ મારફત સ.ન. ૧૭૩૯ થી મંદિર ની સાર - સંભાળ કરાય છે.
ઈતિહાસ : __________________________________

             વજ્રેશ્વરી માતાનું મૂળ મંદિર "વડવાલી" ગામ થી લગભગ ૮ કી.મી. ઉત્તરે આવેલ "ગુંજ" નામક ગામમાં હતું. (પહેલાના સમય માં વજ્રેશ્વરી ગામ એ વડવાલીના નામે પ્રખ્યાત હતું, સમય જતા વજ્રેશ્વરી માતાના મંદિર ના પ્રભાવ હેથળ ગામનું નામ બદલીને વજ્રેશ્વરી રાખવામાં આવ્યું.) પોર્તુગીસ શાશનકાળ દરમ્યાન થયેલ હુમલાઓ  મા મૂળ મંદિર ના ખંડન બાદ મંદિર મૂળ જગ્યા "ગુંજ" થી વજ્રેશ્વરી (એ સમય નું વડવાલી) ખસેડવાનો નિર્ણય લેવાયો.

             ઈ.સ.૧૭૩૯ મા પોર્તુગીસ શાસન હેઠળ ના વસઈ ના કિલ્લા ને જીતવા ચિમાજી અપ્પા એ (પેશ્વા બાજીરાવ [પહેલા] ના નાનાં ભાઈ અને સેનાપતિ ) લશ્કરી છાવણી વડવાલી ગામ પાસે ઉભી કરી હતી.ત્રણ વર્ષ થવા છતાં પણ વસઈ નો કિલ્લો તેમના માટે અભેદ્યરહ્યો હતો, માન્યતા અનુસાર વસઈ નો કિલ્લો સર કરવા અને પોર્તુગીસો ને હરાવવા ચીમ્મજી અપ્પા એ આઈ શ્રી વજ્રેશ્વરી માતા ને પ્રાથના કરી અને તેમનું મંદિર બાંધવા ની માનતા રાખી. પુરાણો અનુસાર વજ્રેશ્વરી માતા એ ચીમ્માંજી અપ્પા ના સ્વપ્ના મા આવી કિલ્લો સર કરવાની માર્ગ બતાવ્યો.૧૬-મે , એ વાસી નો કિલ્લો પડી ભાંગ્યો અને વાસી મા પોર્તુગીસ સાશન નો અંત આવ્યો. આ જીત ને વધાવવા અને માતા વજ્રેશ્વરી સમક્ષ લીધેલ માનતા પૂર્ણ કરવા ચિમાજી અપ્પા એ નવા નીમાયેલા સુબેદાર
" શંકર કેશવ ફાડકે " ને આઈ શ્રી વજ્રેશ્વરી માતા નું મંદિર બાંધવાનો આદેશ આપ્યો.

             મંદિર નું બાંધકામ કિલ્લા ને આધારિત હતું, નગર નો મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર મરાઠા કુળ ના શાસાનકર્તા ગાયકવાડી કુટુંબ દ્વારા બંધાવવામાં આવ્યો. ઉપરાંત મંદિર સમક્ષ દીપમાળ તથા પગથીયા નાશિકના નાણાં ધીરનાર
" શ્રી નાનાં સાહેબ ચંદવાડકર " દ્વારા બંધાવવામાં આવ્યા હતા.

માન્યતા : __________________________________

             પુરાણો અનુસાર, ભગવાન શ્રી રામ અને પરશુરામ એ વડવાલી પ્રાંત ની મુલાકાત લીધી હતી.ઉપરાંત ભગવાન પરશુરામ એ વડવાલી ની પર્વતમાળાઓમા યજ્ઞો પણ કર્યા હતા. શ્રી વજ્રેશ્વરી માતા
( વજ્રેશ્વરી = વજ્ર ધારણ કરેલ ) સાથે કથાઓ પણ જોડાયેલ છે. ઉપરાંત દંત કથા "વજ્ર" સાથે જોડાયેલ છે.

             હજારો વર્ષો પૂર્વે, કાલીકટ( કાલીકાલા ) નામક રાક્ષસ વડવાલી અને તે વિસ્તાર માં વસતા મનુષ્યો તેમજ સાધુ ઓ પર ત્રાસ ગુજારતો. આથી મનુષ્યો અને સાધુ ઓ ને ભય મુક્ત કરાવવા દેવો એ વશિષ્ઠ મુની પાસે દેવી ને રીઝવવા ત્રી-ચંડી યજ્ઞ કરાવ્યો. પરંતુ યજ્ઞ મા દેવો ના રાજા એવા ઈંદ્ર દેવ ની આહુતી નો અસ્વીકાર થતા તેમણે ક્રોધિત થઇ તેમના સસ્ત્ર "વજ્ર" વડે પ્રહાર કર્યો. ગભરાયેલા દેવો અને સાધુ ઓએ તેમનું રક્ષણ કરવા દેવી ને પ્રાથના કરી. દેવી એ તેમની પ્રાથના સાંભળી પ્રગટ થયા અને ના કેવળ, દેવો ના રાજા ઇન્દ્રને શાંત કરી વજ્ર નો પ્રહાર ખાળ્યો પરંતુ, સાથે રાક્ષસ કાલીકટ નો પણ સંહાર કર્યો. ભગવાન શ્રી રામ એ દેવી ને વડવાલી મા બિરાજમાન થવા વિનંતી કરી અને દેવી ત્યાર બાદ માતા શ્રી વજ્રેશ્વરી ના નામથી પ્રચલિત થયા.

]]>